Future Literacy Labs – jak badanie przyszłości wspiera strategie rozwoju miast i regionów

Współczesne miasta funkcjonują w warunkach rosnącej niepewności. Zmiany demograficzne, transformacja klimatyczna, rozwój technologii, nowe modele mobilności czy zmieniające się oczekiwania mieszkańców powodują, że tradycyjne planowanie strategiczne coraz częściej okazuje się niewystarczające. Coraz większego znaczenia nabierają metody, które pozwalają nie tylko analizować dane historyczne, lecz również zrozumieć, jak mieszkańcy wyobrażają sobie przyszłość swoich miast i regionów.

Jednym z takich podejść jest Future Literacy Labs – metodologia rozwijająca kompetencję świadomego wykorzystywania przyszłości w procesach podejmowania decyzji. Udział w warsztatach realizowanych w ramach projektu Silesia Nova – Laboratorium Przyszłości GZM pokazał, że przyszłość nie jest wynikiem trafnych prognoz. Jest rezultatem jakości procesu badawczego oraz umiejętności przekładania wyobrażeń mieszkańców na konkretne decyzje strategiczne.

Future Literacy Labs – czym jest ta metodologia?

Future Literacy Labs opierają się na analizie wyobrażeń przyszłości tworzonych przez uczestników procesu badawczego. Nie są to klasyczne badania opinii ani konsultacje społeczne. Stanowią jakościowe źródło wiedzy o tym, jak mieszkańcy postrzegają kierunki rozwoju swoich miast, jakie dostrzegają szanse, obawy oraz bariery wpływające na codzienne funkcjonowanie.

Analizowane są między innymi zagadnienia związane z:

• mobilnością,
• dostępnością usług,
• jakością przestrzeni publicznych,
• relacjami społecznymi,
• bezpieczeństwem,
• poczuciem przynależności do miejsca.

Tak zgromadzone informacje stają się materiałem analitycznym pozwalającym identyfikować zależności, których nie pokazują tradycyjne wskaźniki statystyczne. Dzięki temu możliwe jest lepsze projektowanie polityk publicznych, strategii rozwoju oraz działań rewitalizacyjnych.

Miasto jako system uczący się

Jednym z najważniejszych wniosków płynących z pracy w ramach Future Literacy Labs jest zrozumienie, że miasto nie jedynie odpowiada na potrzeby mieszkańców. W równym stopniu je współtworzy.

Decyzje dotyczące infrastruktury, planowania przestrzennego, dostępności usług czy jakości przestrzeni publicznych wpływają na codzienne zachowania mieszkańców. Te z kolei generują nowe doświadczenia, które powinny stanowić informację zwrotną dla kolejnych decyzji strategicznych.

Powstaje mechanizm sprzężenia zwrotnego, w którym planowanie przestaje być jednorazowym procesem przygotowania dokumentu strategicznego. Staje się systemem ciągłego uczenia się, analizowania skutków podejmowanych decyzji i dostosowywania kierunków rozwoju do zmieniających się warunków.

To właśnie takie podejście coraz częściej charakteryzuje najbardziej innowacyjne miasta i regiony na świecie.

Dlaczego Future Literacy ma znaczenie dla strategii rozwoju?

Wiele organizacji nadal buduje strategie przede wszystkim na danych historycznych oraz prognozach ekonomicznych. Są one niezwykle istotne, jednak coraz częściej nie odpowiadają na pytanie, jak społeczeństwo będzie funkcjonować w warunkach nowych technologii, zmian klimatycznych czy transformacji gospodarczej.

Future Literacy uzupełnia klasyczne analizy o perspektywę zachowań, oczekiwań oraz sposobów myślenia mieszkańców. Dzięki temu strategie mogą lepiej odpowiadać na rzeczywiste potrzeby społeczności oraz wcześniej identyfikować potencjalne napięcia systemowe.

Takie podejście znajduje zastosowanie między innymi w:

• strategiach rozwoju miast i regionów,
• planowaniu przestrzennym,
• procesach rewitalizacji,
• transformacji terenów poprzemysłowych,
• politykach publicznych,
• projektowaniu usług publicznych,
• działaniach związanych ze zrównoważonym rozwojem oraz ESG.

Co oznacza to dla organizacji i samorządów?

Rosnąca złożoność otoczenia powoduje, że skuteczne zarządzanie zmianą wymaga nowych kompetencji analitycznych. Organizacje publiczne oraz przedsiębiorstwa coraz częściej potrzebują nie tylko danych liczbowych, ale również narzędzi pozwalających rozumieć przyszłe zachowania interesariuszy.

Łączenie metod foresightowych, analiz systemowych, projektowania strategicznego oraz danych jakościowych umożliwia podejmowanie bardziej świadomych decyzji inwestycyjnych i rozwojowych. Pozwala również ograniczać ryzyko tworzenia strategii, które szybko tracą aktualność.

Jak SYNCRETIX wspiera organizacje w projektowaniu przyszłości?

W SYNCRETIX wykorzystujemy podejście systemowe do projektowania zmian. Łączymy analizę danych, procesy strategiczne, zrównoważony rozwój, transformację organizacji oraz nowoczesne metody foresightowe, pomagając organizacjom przygotowywać się na wyzwania, które dopiero się pojawią.

Nasze działania wspierają:

• opracowanie strategii rozwoju,
• projektowanie procesów transformacyjnych,
• analizę trendów i zmian regulacyjnych,
• budowanie odporności organizacji,
• wdrażanie rozwiązań z zakresu ESG i zrównoważonego rozwoju,
• prowadzenie warsztatów strategicznych oraz procesów współtworzenia przyszłych scenariuszy.

Przyszłość nie zaczyna się w momencie publikacji strategii. Zaczyna się znacznie wcześniej – od sposobu zadawania pytań, interpretowania danych i rozumienia relacji pomiędzy ludźmi, przestrzenią oraz decyzjami podejmowanymi dzisiaj.

Projekt Silesia Nova

Warsztaty Future Literacy Labs zostały zrealizowane w ramach projektu Laboratorium Przyszłości GZM – Silesia Nova, prowadzonego przez zespół Katedry Badań Strategicznych i Regionalnych Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Transformacji Regionów Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach pod kierownictwem dr hab. Adama Drobniaka, prof. UE. Projekt realizowany jest we współpracy z Wydziałem Architektury Politechniki Śląskiej i finansowany w ramach programu Śląskie.Lab Stowarzyszenia Pro Silesia.

Potrzebujesz strategii przygotowanej na przyszłe wyzwania?

Jeżeli Twoja organizacja przygotowuje strategię rozwoju, plan transformacji, działania związane z ESG lub procesy partycypacyjne, warto oprzeć je nie tylko na danych z przeszłości, ale również na metodach pozwalających lepiej rozumieć przyszłe potrzeby interesariuszy.

SYNCRETIX wspiera przedsiębiorstwa, samorządy oraz instytucje publiczne w projektowaniu strategii opartych na analizie systemowej, foresighcie i zrównoważonym rozwoju. Skontaktuj się z nami, aby wspólnie zaprojektować rozwiązania odpowiadające wyzwaniom kolejnych lat.